Vijf jaar geleden liep ik mijn eerste 100 kilometer in het Vondelpark in Amsterdam.

Geen bergen, geen bossen. Alleen rondjes van 3 kilometer, tien uur lang. Steeds dezelfde cirkel opnieuw. Juist daarin zat de confrontatie. Want hoe minder de buitenwereld verandert, hoe zichtbaarder je binnenwereld wordt. Misschien geldt dat ook voor leiderschap.

We praten vaak over groei alsof het iets groots en lineaars is. Een visie, een doorbraak, een moedig besluit. In werkelijkheid begint groei vaak op een subtieler moment: wanneer je voelt dat de cirkel waarin je beweegt te klein is geworden. Een cirkel van comfort is niet verkeerd. Het is de plek waar je bouwt, leert, oefent en vertrouwen ontwikkelt. Maar wat je eerst helpt, kan je later gaan begrenzen. Wat ooit groei was, kan op een gegeven moment vooral herhaling worden. En dat is een lastig punt. Want van buiten ziet zo’n cirkel er vaak prima uit. Je functioneert. Je presteert. Je weet wat je doet. Misschien krijg je er zelfs waardering voor. Toch kun je diep vanbinnen voelen: ik ben hier niet meer aan het groeien.

Dat is voor mij waar leiderschap begint. Bij het eerlijk herkennen dat iets wat veilig voelt, niet per se nog klopt. Die 100 kilometer leerde me ook dat groei zelden voelt als één grote sprong. Het waren geen heroïsche kilometers in een rechte lijn. Het waren kleine rondes. Terugkomen op hetzelfde punt. Opnieuw vertrekken. Zo werkt ontwikkeling vaak ook. Je komt steeds terug bij dezelfde thema’s: twijfel, moed, discipline, overgave. Alleen telkens op een diepere laag. Je beweegt niet in een rechte lijn, maar in cirkels. Juist aan de rand van zo’n cirkel kom je jezelf tegen.

Daar hoor je je innerlijke dialoog.
 Daar merk je hoe je reageert als controle wegvalt.
 Daar wordt zichtbaar welke verhalen je over jezelf bent gaan geloven. Veel van onze grenzen voelen objectief, terwijl ze vaak verbonden zijn aan identiteit. Zinnen als: dit past niet bij mij, zo ben ik nu eenmaal, tot hier en niet verder. Ze klinken logisch, maar zijn dat lang niet altijd. Drie jaar voordat ik die 100 kilometer liep, had ik waarschijnlijk gezegd dat zoiets onmogelijk was. Niet voor een ander, maar voor mij. Dat is wat comfort soms doet: het vermomt een oude grens als waarheid.

Wat me die dag ook bijbleef, was hoe weinig we zulke grenzen echt alleen verleggen. Mijn pacers, vrienden, mijn moeder en haar man: zij droegen iets mee wat ik uiteindelijk zelf moest doen. Dat geldt ook voor leiderschap.

Goede leiders duwen mensen niet zomaar uit hun comfortzone. Ze creëren een omgeving waarin iemand een volgende cirkel durft te betreden. Met genoeg veiligheid om niet te verlammen, en genoeg spanning om in beweging te komen. Misschien is comfort daarom niet de vijand. Misschien is het vooral een signaal.

De echte vraag is niet of een cirkel veilig is.
De vraag is: dient hij je nog?

Brengt deze cirkel nog groei, scherpte en leven?
 Of houd je er vooral een oude versie van jezelf mee in stand? Als ik nu terugdenk aan die 100 kilometer, dan zie ik vooral dit: Leiderschap vraagt dat je blijft voelen wanneer een oude vorm te klein is geworden. Dat je niet wacht tot het leven je eruit duwt, maar leert herkennen wanneer het tijd is om zelf een nieuwe cirkel binnen te stappen.

Omdat wat vandaag nog comfortabel voelt,
 morgen zomaar de grens kan zijn van wie je aan het worden bent.